از شهادت فرشتگان او را غسل جنابت دادند . ) « 1 » اين گروه انتظار داشتند كه « ابو عامر » بسوى آنها برگردد و اين مسجد را براى او ساختند كه بيايد ، در آنجا نماز بخواند و كارش بالا گيرد . مِنْ قَبْلُ ؛ اين كلمه ( ظرف ) متعلّق به فعل : اتخذوا ؛ و تقدير آن چنين است : اتّخذوا مسجدا من قبل ، ان ينافق هؤلاء بالتّخلّف ، پيش از آن كه اين گروه با تخلّف از راه پيامبر ، منافق شوند ، اين مسجد را گرفتند ( ساختند ) ؛ و ممكن است متعلّق به فعل « حارب » باشد يعنى : لأجل من حارب اللَّه و رسوله ، من قبل ان يتّخذوا المسجد ؛ بخاطر كسى كه پيش از مسجد ساختن آنها ، با خدا و رسولش جنگيد . وَ لَيَحْلِفُنَّ ؛ اين گروه منافق قسم مىخوردند كه هيچ اراده نكرده‌اند مگر كار نيك و يا ارادهء نيكى را ، كه عبارت است از نماز و ذكر خدا ، و گسترش امكانات براى اهل نماز . لا تَقُمْ فِيهِ أَبَداً ؛ هرگز در آن جا نماز مخوان . مثل : فلان يقوم باللّيل : فلانى در شب نماز مىخواند . لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوى ؛ منظور مسجد قباست كه پيامبر آن را پايه‌ريزى كرد و چند روزى كه در محله قبا بود همانجا نماز خواند . بعضى گفته‌اند ، مراد مسجد پيغمبر در مدينه است . مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ ؛ از زمان وجودش . أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ فِيهِ : سزاوارتر است به اين كه در آن نماز بخوانى . فِيهِ رِجالٌ ؛ در آن مسجد مردانى هستند كه دوست دارند پاك باشند : روايت شده است كه رسول خدا به اهل مسجد قبا ، گفت : خداوند متعال شما را ستوده است ، در طهارت خود ، چه كارى انجام مىدهيد ؟ گفتند : اثر غائط را با آب مىشوئيم ، پس

--> ( 1 ) - از نسخهء تصحيح استاد گرجى .